martes, 19 de marzo de 2013

Dresitaj tomboj

En Hirkanio, la plebo nutras hundojn publikajn: la grandaj kaj nobelaj, hundojn hejmajn. Vi jam scias ke en tiuj landoj estas unu de la plej bonaj rasoj de hundoj. Kaj ĉiu bredas tiu ĉi hundoj laŭ lia kapablo por esti vorata poste lia morto, kaj ili kredas ke tiu ĉi estas la plej bona tombo.

CICERONO,
Tusculanae Disputationes, libro unua

jueves, 3 de enero de 2013

Citoj en la tempo 9

Qui desiderat pacem praeparet bellum
kiu volas pacon, preparu militon

De Vegetio, verkisto romana el lia verko De Re Militari, aŭ Pri Aferoj Militaj, la frazo klare montras ideon tre komuna en la antikva tempo pri la motivoj por la milito. Jam Aristotelo kaj aliaj filozofoj grekaj donis motivojn similajn, la ideo de fari militon por vivi pace.

viernes, 21 de diciembre de 2012

La averto

En la Insuloj Kanarioj leviĝis grandega statuo bronza, de kavaliro kiu glave montris la okcidenton. En sia piedestalo estis enskribo: "Revenu. Post mia dorso estas nenio".

R. F. BURTON,
1001 Nights, II, 141

miércoles, 5 de diciembre de 2012

Citoj en la tempo 8

Oderint dum metuant
malamu ili dum timu ili

Frazo atribuita al Lucio Accio, poeto romana, en unu de liaj verkoj, "Atreo", eble tradukinto de verko de Esĥilo. Tamen, ĝi estos pli konita kiel devizo propra de la imperiestro Kaligulo.

domingo, 18 de noviembre de 2012

Citoj en la tempo 7

Fortes fortuna adiuvat
Fortuno fortulojn helpas

Cito de la romana Terentio, ideo tre popola de la antikva tempo kaj la mezepoko. Samopinias Ovidio kiam li diris: "La deoj favoras la aŭdacajn" kaj aliaj mencias "Fortuno apartenas al la aŭdacaj". Tiu ideo ankaŭ aperos ekzemple en Erasmo.

jueves, 1 de noviembre de 2012

La renkonto

Instruitaj por malami kaj detrui Romon, la fratoj Hanibalo kaj Hasdrubalo invadis Italujon, unu per la sudo kaj la alia per la nordo. Dum dek unu jaroj ili ne vidis sin; ilia plano estis renkonti en Romo, en la tago venka. Sed la konsulo Nerono venkis Hasdrubalon en la bordo de la rivero Metaŭro. Li ordonis dehaki lian kapon kaj ĵeti ĝin al kampadejo de Hanibalo. Tiamanere Hanibalo eksciis ke Hasdrubalo estis venkita.

LOUIS PROLAT,
La Tarif de Marseille (1869)

miércoles, 17 de octubre de 2012

Citoj en la tempo 6

Fas est et ab hoste doceri
Korektaĵo estas lerni eĉ el malamiko

Laŭ la eblecojn kiujn Esperanto permesas, la ĝusta traduko de la latina "fas" estus "malpeko", la malo de peko. En tiuj frazoj "fas" oni tradukas kiel "korektaĵo" aŭ "la aĵo korekta". "Fas" estis en la latina la mala koncepto de peko, "fas" estis tiu kiu estas religie korekta, kaj en tiu senco "malpeko" povus esti sia plej ĝusta traduko.
La cito nin lernigas ke oni devus lerni ĉiam kaj de ĉiuj eĉ el malamikoj.